PV Tech News – Tên lửa Vulcan Centaur của United Launch Alliance (ULA) gặp sự cố khoảng 10 phút sau khi rời bệ phóng ngày 15/11, khiến 40 vệ tinh Amazon Leo bị phá hủy. Đây là thất bại hoàn toàn đầu tiên của ULA kể từ năm 2006, làm dấy lên lo ngại về độ tin cậy của phương tiện phóng này. Hiện ULA chưa công bố nguyên nhân sự cố, trong khi mức độ ảnh hưởng đến các kế hoạch phóng tiếp theo vẫn cần được làm rõ.
Vulcan Centaur rời Trạm Không gian Cape Canaveral (bang Florida, Mỹ) lúc 12h40 ngày 15/11, tương đương 0h40 ngày 16/11 theo giờ Hà Nội. Tên lửa mang 40 vệ tinh thuộc chòm sao băng thông rộng Amazon Leo, nhắm tới quỹ đạo thấp của Trái Đất (LEO, độ cao dưới khoảng 2.000 km, tương đương 1.240 dặm). Phương tiện không đến được điểm đích. ULA cho biết sự cố xuất hiện khoảng 10 phút sau khi cất cánh và hãng chưa xác định lý do vì thiếu dữ liệu.

Theo nhiều nguồn tin, sự cố của Vulcan có thể bắt nguồn từ tầng đẩy, thay vì tầng trên hoặc động cơ đẩy phụ nhiên liệu rắn (SRB). Tuy nhiên, ULA chưa xác nhận thông tin này và vẫn chưa xác định lỗi xuất phát từ hai động cơ BE-4 sử dụng nhiên liệu methane hay hệ thống cấp nhiên liệu. Sau khi các SRB tách đúng thời điểm, hai động cơ BE-4 do Blue Origin sản xuất tiếp tục hoạt động lâu hơn dự kiến ít nhất 30 giây. Thời gian đốt kéo dài có thể cho thấy tầng đẩy không đạt hiệu suất thiết kế và phải bù lại bằng cách duy trì hoạt động lâu hơn.
Dữ liệu đo xa trong buổi phát trực tiếp của ULA cho thấy tên lửa bắt đầu xoay sau khi động cơ tầng đẩy tắt. Chuyển động này tiếp diễn khi tầng trên Centaur V tách ra. Bình luận viên ULA cho biết hai động cơ RL10 của Centaur được kích hoạt để điều chỉnh lực đẩy, đưa tên lửa trở lại quỹ đạo dự kiến.
Vulcan ra mắt tháng 1/2024, kế nhiệm Atlas V và đã thực hiện thành công 4 chuyến bay trước sự cố lần này. Tuy nhiên, ở chuyến thứ hai vào tháng 10/2024 và chuyến thứ tư hồi tháng 2/2026, một vòi phun SRB đã bị cháy và rơi khoảng 30 giây sau khi phóng. Dù tên lửa vẫn đưa được tải trọng lên quỹ đạo, Lực lượng Không gian Mỹ từng quyết định tạm dừng các nhiệm vụ an ninh quốc gia bằng Vulcan cho đến khi ULA khắc phục vấn đề.

ULA từng mất khoảng 9 tháng để cải tiến thiết kế SRB sau các sự cố trước đó. Trong lần phóng ngày 15/11, bộ phận này hoạt động bình thường nhưng một trục trặc nghiêm trọng khác đã khiến nhiệm vụ thất bại hoàn toàn. Đây là thất bại đầu tiên của ULA kể từ năm 2006, thời điểm công ty được thành lập từ sự hợp nhất bộ phận tên lửa của Boeing và Lockheed Martin.
Với Amazon, rủi ro lớn hơn việc mất 40 vệ tinh là khả năng ULA phải tạm dừng hoạt động. Amazon đã đặt trước 37 chuyến phóng Vulcan, mỗi chuyến mang ít nhất 40 vệ tinh. Hiện mạng Amazon Leo có 396 vệ tinh, trong khi mục tiêu là 3.292. Sự cố cũng có thể ảnh hưởng đến Blue Origin nếu động cơ BE-4 được xác định là nguyên nhân, khiến lịch phóng New Glenn đầu năm 2027 bị trì hoãn. Lực lượng Không gian Mỹ cũng có thể phải chuyển thêm nhiệm vụ từ ULA sang SpaceX, tương tự 6 lần điều chỉnh trước đây.
Sự cố Vulcan không chỉ ảnh hưởng đến kế hoạch phóng vệ tinh của Amazon mà còn có thể tạo thêm trở ngại cho chương trình Artemis của NASA, do ULA được chọn cung cấp tầng trên Centaur cho các chuyến bay SLS trong tương lai. Hiện ULA chưa công bố nguyên nhân chính thức. Theo dõi Phong Vũ Tech News để cập nhật kết quả điều tra và những tin tức công nghệ mới nhất.
Nguồn: VnExpress
Bài viết liên quan:






