PV Tech News – Tại Hội nghị thượng đỉnh robot hình người 2026 ở Tokyo, số robot Trung Quốc góp mặt nhiều gấp ba Nhật Bản, quốc gia từng chế tạo robot hình người kích thước thật đầu tiên thế giới từ năm 1973.
Cuối tháng 5, giữa hội trường tại Tokyo, một robot mang hình dáng con người bước lên phát biểu về tương lai chung sống giữa người và máy. Đó là Geminoid HI-6, bản sao cơ khí của giáo sư Hiroshi Ishiguro thuộc Đại học Osaka, thế hệ thứ sáu sau 20 năm phát triển. Theo IEEE Spectrum, robot này tích hợp mô hình ngôn ngữ lớn được huấn luyện từ các bài viết và phỏng vấn của chính giáo sư Ishiguro, cho phép nó trò chuyện theo phong cách gần giống người sáng tạo ra nó.
Nhưng sự xuất hiện của Geminoid HI-6 lại phơi bày một nghịch lý. Trong khoảng 40 robot hình người góp mặt tại hội nghị, số sản phẩm mang thương hiệu Trung Quốc nhiều gấp 3 lần so với Nhật Bản. Một số công ty Nhật thậm chí dùng chính robot Trung Quốc để trình diễn công nghệ của mình, điều mà theo IEEE Spectrum trước đây gần như “không tưởng tượng nổi”. Một kỹ sư Nhật Bản chia sẻ với tạp chí này rằng tình trạng hiện tại khiến ông cảm thấy “đáng buồn”.
Ít ai ngờ Nhật Bản từng là quốc gia mở đường cho cả ngành công nghiệp này. Năm 1973, nhóm nghiên cứu tại Đại học Waseda, Tokyo, giới thiệu Wabot-1, được xem là robot hình người kích thước thật đầu tiên trên thế giới, có khả năng di chuyển bằng hai chân, cầm nắm đồ vật và giao tiếp đơn giản. Hơn bốn thập kỷ sau, SoftBank Group tiếp tục gây chú ý toàn cầu với Pepper, mẫu robot gắn bánh xe ra mắt năm 2014, hướng đến khả năng tương tác cảm xúc với con người. Tuy nhiên, do nhu cầu thị trường yếu, SoftBank buộc phải dừng sản xuất Pepper vào năm 2021.
IEEE Spectrum nhận định Nhật Bản từng tạo ra nhiều phiên bản robot đột phá với khả năng đáng kinh ngạc, nhưng phần lớn không thể thương mại hóa hay ứng dụng rộng rãi. Kết quả, chúng chủ yếu dừng lại ở vai trò trình diễn công nghệ tốn kém, rồi dần bị xếp xó. Nền tảng công nghiệp tự động hóa, vốn là bệ phóng cho robot hình người Nhật Bản cũng đang mất dần vị thế. Theo chuyên gia robot Ani Kelkar của McKinsey & Company, Nhật Bản dẫn đầu thế giới về mật độ robot công nghiệp trên mỗi 10.000 nhân viên trong giai đoạn 1994-2009, nhưng đến năm 2024 chỉ còn xếp thứ năm.
Trong khi đó, robot Trung Quốc liên tục ghi dấu ấn. Đầu năm nay, chúng biểu diễn võ thuật dịp Tết Nguyên đán, phá kỷ lục con người ở nội dung bán marathon 21 km và vô địch giải bóng đá robot quốc tế RoboCup 2026. Ngoài các sân khấu trình diễn, robot hình người Trung Quốc cũng dần bước vào đời sống thực. Theo Xinhua, tháng trước, robot hình người bắt đầu hoạt động tại khu vực hậu cần Giang Cao thuộc trung tâm bưu chính Quảng Châu, đảm nhận việc phân loại với khả năng xử lý tới 1.200 bưu kiện mỗi giờ. Công ty GigaAI cũng lên kế hoạch đưa 100 robot hình người đến các hộ gia đình tại Vũ Hán vào mùa thu để thử nghiệm giúp việc miễn phí.
Nghịch lý lớn nhất lại diễn ra ngay trên đất Nhật, đó là từ đầu tháng 5 Japan Airlines bắt đầu thử nghiệm robot hình người như một giải pháp lâu dài cho tình trạng thiếu hụt lao động tại sân bay, nhưng robot được sử dụng lại có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Câu chuyện của Nhật Bản cho thấy sở hữu công nghệ nền tảng không đồng nghĩa với việc dẫn đầu thị trường. Khoảng cách hiện tại giữa Nhật Bản và Trung Quốc trong lĩnh vực robot hình người nằm ở tốc độ thương mại hóa và quy mô sản xuất, hơn là năng lực nghiên cứu ban đầu. Đây cũng là bài học đáng chú ý cho bất kỳ quốc gia hay doanh nghiệp công nghệ nào đang theo đuổi cuộc đua AI và robot học hiện nay. Đừng quên theo dõi Phong Vũ Tech News để cập nhật những tin tức công nghệ mới nhất mỗi ngày nhé!
Nguồn: VnExpress
Bài viết liên quan:
